Ανατροπή για τον ΧΥΤΒΕΑ Τανάγρας: Νέα γνωμοδότηση ΓΕΑ/ΓΕΕΘΑ αναγνωρίζει σοβαρούς δυνητικούς κινδύνους και απαιτεί νέους ελέγχους, μελέτες, εγκρίσεις και διαβούλευση. Μεγάλα ερωτηματικά για το πώς προχωρά το έργο χωρίς κρίσιμες εγκρίσεις.

 

Η πρόσφατη, τρίτη κατά σειρά γνωμοδότηση του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), τον Απρίλιο του 2026, ανοίγει έναν νέο και ιδιαίτερα σοβαρό κύκλο ερωτημάτων σχετικά με την αδειοδότηση και υλοποίηση του ΧΥΤΒΕΑ Τανάγρας, ο οποίος χωροθετείται εντός του καλλιεργήσιμου/ποτιστικού κάμπου της Τανάγρας και σε άμεση γειτνίαση με την 114 Πτέρυγα Μάχης.

 Η νέα γνωμοδότηση δεν περιορίζεται σε μια τυπική εισήγηση. Αντιθέτως, αναγνωρίζει σειρά σοβαρών δυνητικών κινδύνων από την έκθεση και παρουσία επικίνδυνων χημικών ουσιών, όπως βαρέα μέταλλα, διοξίνες και πτητικές οργανικές ενώσεις, καθώς και από την παρουσία επικίνδυνων, εξαιρετικά εύφλεκτων και δυνητικά εκρηκτικών ενώσεων, όπως η αλατώδης σκωρία και τα παράγωγά της, σε όλα τα στάδια λειτουργίας του ΧΥΤΒΕΑ.

 Οι κίνδυνοι αυτοί αφορούν τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις, την πτητική ασφάλεια, το προσωπικό της Πολεμικής Αεροπορίας, τους κατοίκους της περιοχής, τα υπόγεια ύδατα και τη δημόσια υγεία. Για τον λόγο αυτό, οι στρατιωτικές υπηρεσίες θέτουν ένα εκτεταμένο πλέγμα προϋποθέσεων: εξειδικευμένες μελέτες, εκτενείς ελέγχους, πολλαπλές εγκρίσεις, καθώς και συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα δημόσιας υγείας και ασφάλειας.

 Για πρώτη φορά γίνεται ρητή αναφορά συμμόρφωσης του ΧΥΤΒΕΑ στις κατευθυντήριες γραμμές Διεθνών Οργανισμών, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων, ενώ επιβάλλεται η υποχρέωση για νέες διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης.

 Με τον πιο επίσημο τρόπο αναγνωρίζεται πλέον ότι η χωροθέτηση και λειτουργία του ΧΥΤΒΕΑ Τανάγρας —της μοναδικής βιομηχανικής μονάδας στη χώρα που θα συγκεντρώνει, θα επεξεργάζεται και θα θάβει «αιώνια» τα πλέον επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα— αγγίζει κρίσιμα ζητήματα:

 • εθνικής άμυνας, επιχειρησιακής ασφάλειας και ομαλής διεξαγωγής του έργου της Πολεμικής Αεροπορίας,

• προστασίας υπόγειων υδάτων και της γεώτρησης που υδροδοτεί την 114 Πτέρυγα Μάχης και κατοικίες στελεχών,

• κινδύνων από επικίνδυνες, εύφλεκτες και δυνητικά εκρηκτικές ενώσεις, σε γειτνίαση με κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές,

• δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος. 

Αλήθεια, πώς θεωρήθηκε επαρκής η περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου το 2023 και πώς προχωρά χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι προβλεπόμενες επιστημονικές και θεσμικές προϋποθέσεις, όταν το ίδιο το ΓΕΕΘΑ το 2026 θέτει εκτεταμένες απαιτήσεις για μελέτες, ελέγχους, εγκρίσεις και συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα ασφάλειας και δημόσιας υγείας;

 

Ακόμη πιο "αξιοπερίεργη" είναι η μεταβολή στάσης των υπηρεσιών του ΓΕΕΘΑ:

📍 2022:  γνωμοδότηση χωρίς πρόσθετους όρους

📍 2024: αδυναμία γνωμοδότησης λόγω ουσιωδών ελλείψεων

📍 2026: Γνωμοδότηση με πλέον των 20+ όρων, η οποία θέτει προϋποθέσεις για πολλαπλές εγκρίσεις, εκπόνηση ειδικών μελετών, διαδικασίες διαβούλευσης, καθώς και πρόβλεψη για άμεση διακοπή του έργου σε οποιαδήποτε φάση, σε περίπτωση διαπίστωσης κρίσιμων επιπτώσεων.

Το θέμα πλέον υπερβαίνει τις όποιες αόριστες και ανεπαρκείς διαβεβαιώσεις των παραγόντων του έργου και συνιστά ξεκάθαρα ζήτημα δημόσιου συμφέροντος, καθώς καθίσταται σαφές ότι οι σοβαροί κίνδυνοι που εξετάζονται δεν αντιμετωπίζονται ως αμελητέοι από τις αρμόδιες στρατιωτικές υπηρεσίες.

Άλλωστε, το ίδιο το ΓΕΑ/ΓΕΕΘΑ προβλέπει ακόμη και άμεση διακοπή κατασκευής ή λειτουργίας του έργου, χωρίς καμία αποζημίωση, εφόσον διαπιστωθούν επιπτώσεις στην πτητική ασφάλεια, στις στρατιωτικές υποδομές, στη δημόσια υγεία ή στο περιβάλλον.

Η συζήτηση πλέον δεν αφορά μια «τοπική διαφωνία», αλλά το κατά πόσο μια βιομηχανική εγκατάσταση τέτοιας κλίμακας και δυνητικής επικινδυνότητας μπορεί να λειτουργήσει στο συγκεκριμένο σημείο, με βάση την αρχική ελλιπή —όπως διαπιστώνεται— αδειοδότηση, χωρίς να δημιουργεί σοβαρούς, μακροχρόνιους και ενδεχομένως μη αναστρέψιμους κινδύνους για το νερό, τον αέρα, το περιβάλλον, την θάλασσα του Νότιου Ευβοϊκού και τη δημόσια υγεία εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων της ευρύτερης περιοχής.